جوابِ کوتاه: بینِ ۲۵ تا ۳۲ درصد برای بیشترِ سرمایهگذارانِ ایرانی — و کنارش سهمِ دلار. ولی این عدد از آسمان نیامده؛ از سه چیز میآید که مالِ خودِ شماست — ریسکپذیری، افقِ زمانی و اینکه چه زمانی به پول نیاز دارید.
طلا در سبد چه کاری میکند
طلا برای سرمایهگذارِ ایرانی دو نقش دارد. اول، سپرِ ریال: وقتی ارزشِ پول کم میشود، قیمتِ طلا به ریال بالا میرود. دوم، تنوع: طلا معمولاً همجهت با بورس حرکت نمیکند، پس وقتی یکی افت میکند، دیگری کلِ سبد را نگه میدارد.
در پنج سالِ اخیر، طلای ۱۸ عیار سالانه +85% به ریال رشد کرده و دلار +55%. ولی نوسانِ طلا 37% بوده و بدترین افتش 22٪ — یعنی راهِ بیدردسری نیست.
سهمِ پیشنهادی بر اساسِ ریسکپذیری
این جدول، ترکیبِ پایهی پیشنهادیِ UWEALTH است. با تورمِ بالای ایران، نگهداشتنِ پول به ریال — حتی در درآمد ثابت — یعنی از دست دادنِ آرامِ قدرتِ خرید. پس ستونِ همهی سطحها سپرِ ریال است (طلا و ارز): از ۴۳٪ برای رشدی تا ۶۵٪ برای محافظهکار. برای محافظهکار سهمِ دلار حتی از طلا بیشتر است، چون دلار کمنوسانترین سپرِ در دسترس است. درآمد ثابت فقط بهاندازهی نیازِ نقدینگی میماند.
| سطحِ ریسک | سهام | درآمد ثابت | طلا | نقره | ارز | رمزارز | سهامِ آمریکا | ملک | نقد ریالی |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| آرام | 12% | 40% | 18% | 0% | 25% | 0% | 0% | 0% | 5% |
| متعادل | 23% | 22% | 30% | 0% | 19% | 3% | 0% | 0% | 3% |
| رشد | 32% | 6% | 32% | 3% | 17% | 8% | 0% | 0% | 2% |
| جسور | 38% | 0% | 30% | 10% | 0% | 20% | 0% | 0% | 2% |
این نقطهی شروع است؛ افقِ سرمایهگذاری، نیازِ نقدینگی و شرایطِ روزِ بازار آن را برای هر کس جابهجا میکنند.
سه چیزی که سهمِ طلا را کم یا زیاد میکند
افقِ زمانی. اگر پول را کمتر از دو سالِ دیگر لازم دارید، سهمِ داراییهای پرنوسان — از جمله طلا — باید کمتر باشد. طلا در یک سال میتواند ۲۰٪ افت کند و در سه سال جبران؛ ولی اگر ماهِ نهم به پول نیاز داشته باشید، جبران به کارتان نمیآید.
نیازِ نقدینگی. بخشی از پول که ممکن است هر لحظه لازم شود، جایش نقد و درآمد ثابت است، نه طلا.
شکلِ طلا. سکه حبابِ جداگانه دارد، طلای زینتی اجرت دارد، و صندوقِ طلا کارمزدِ کم و نقدشوندگیِ بالا. برای سهمِ بلندمدتِ سبد، صندوق معمولاً کمدردسرترین شکلِ نگهداشتنِ طلاست.
اشتباهِ رایج
بیشترین اشتباهی که میبینیم این نیست که کسی طلا ندارد؛ این است که فقط طلا دارد. سبدی که صددرصدش طلاست، در برابرِ تورم سپر دارد ولی در برابرِ افتِ خودِ طلا هیچ. تنوع یعنی وقتی یکی اشتباه از آب درآمد، کلِ ثروتتان با آن پایین نرود.