هر بازاری در ایران طرفدارانی دارد که با یک عدد از آن دفاع می‌کنند: «طلا پارسال دو برابر شد»، «بورس در فلان سال ۳۰۰٪ داد». مشکلِ این جمله‌ها بازده نیست؛ چیزی است که کنارش نمی‌گویند — نوسان، و بدترین افتی که در راه تحمل شده.
| بازار | بازدهِ سالانه | نوسان | بدترین افت |
|---|---|---|---|
| سهام | +40% | 33% | −24% |
| درآمد ثابت | +29% | 1% | — |
| طلا | +85% | 37% | −22% |
| نقره | +85% | 62% | −42% |
| ارز | +55% | 28% | −20% |
| رمزارز | +77% | 62% | −65% |
بازدهِ سالانه‌ی مرکب، نوسانِ سالانه و بزرگ‌ترین فاصله‌ی سقف تا کف، از بازده‌های ماهانه‌ی واقعی. شاخصِ بورس سودِ نقدیِ سهام را شامل نمی‌شود، پس بازدهِ واقعیِ سهام کمی بیشتر بوده است.
سه چیزی که این جدول می‌گوید
یک. بیشترین بازدهِ سالانه مالِ طلا بوده با +85%، ولی همان دارایی نوسانِ 37% داشته. یعنی سالی که ۱۰۰٪ داده، سالِ دیگری هم بوده که ۳۰٪ گرفته است.
دو. بزرگ‌ترین افت مالِ رمزارز بوده: 65٪ از سقف تا کف. پرسشِ درست این نیست که «چقدر می‌دهد»، بلکه «اگر این‌قدر افت کرد، می‌توانم نفروشم؟»
سه. آرام‌ترین بازار درآمد ثابت بوده با نوسانِ 1%. آرامش هم قیمتی دارد: بازدهش +29% بوده.
چرا «بهترین بازار» پرسشِ غلطی است
اگر پنج سالِ پیش می‌دانستید کدام بازار برنده می‌شود، همه‌ی پولتان را همان‌جا می‌گذاشتید. ولی کسی نمی‌داند. کاری که می‌شود کرد این است: ترکیبی بسازید که در آن، بدترین سالِ یک بازار کلِ ثروتتان را زمین نزند. در پنج سالِ گذشته دارایی‌هایی که با هم حرکت نمی‌کردند — مثلاً بورس و طلا — دقیقاً همین کار را کرده‌اند.
در صفحه‌ی مرکزِ ریسک می‌توانید ببینید سبدِ خودتان در همین پنج سال چه رفتاری می‌داشت: نوسانش چقدر بوده، بدترین افتش چقدر، و در برابرِ دلار چقدر جلو یا عقب بوده است.