سال توکنایزیشن: مرور ۲۰۲۶

چگونه یک بازار حاشیه‌ای، در کمتر از ۱۸ ماه به یکی از داغ‌ترین حوزه‌های وال‌استریت تبدیل شد

گزارش مجله — بازار جهانی توکنایزیشن، تابستان ۲۰۲۶

رشدی که حتی خوش‌بین‌ترین تحلیلگران را غافلگیر کرد

اگر یک سال پیش کسی می‌گفت ارزش بازار جهانی دارایی‌های توکنایز‌شده (بدون احتساب استیبل‌کوین‌ها) ظرف ۱۸ ماه بیش از چهار برابر می‌شود، بسیاری آن را اغراق می‌دانستند. اما داده‌های پلتفرم تحلیلی RWA.xyz چیز دیگری می‌گویند: این بازار از حدود ۶.۶ میلیارد دلار در اوایل ۲۰۲۵، به بیش از ۲۱ میلیارد دلار در ابتدای ۲۰۲۶ و سپس به حدود ۳۱ میلیارد دلار در میانه همین سال رسیده است.

نکته مهم‌تر از خودِ عدد، ترکیب این رشد است. تا همین اواخر، تقریباً تمام این بازار حول یک دارایی واحد می‌چرخید: اوراق خزانه‌داری آمریکا. اما گزارش‌های اخیر نشان می‌دهند که اکنون دست‌کم شش دسته دارایی—از جمله اعتبار خصوصی، کالاها، اوراق قرضه شرکتی، بدهی دولتی غیرآمریکایی و صندوق‌های جایگزین نهادی—هر کدام به‌تنهایی از مرز یک میلیارد دلار عبور کرده‌اند. این تنوع اهمیت راهبردی دارد: بازاری که تنها به یک طبقه دارایی متکی است، با یک تصمیم نظارتی می‌تواند دچار افت شدید شود؛ بازاری با شش پایه مستقل، در برابر چنین تکانه‌هایی مقاوم‌تر است.

از پایلوت به تولید واقعی

صندوق بین‌المللی پول (IMF) در یادداشتی که دوم آوریل ۲۰۲۶ توسط توبیاس آدریان، مدیر بازارهای پولی و سرمایه این نهاد، منتشر شد، توکنایزیشن را نه یک بهبود حاشیه‌ای در زیرساخت مالی موجود، بلکه یک «بازآرایی ساختاری» توصیف کرد. این لحن، نسبت به یکی دو سال پیش که نهادهای بین‌المللی عمدتاً با احتیاط از این حوزه صحبت می‌کردند، تغییر محسوسی است.

شاهد دیگر این تغییر، ترکیب دارندگان دارایی‌های توکنایز‌شده است. بر اساس همان گزارش، تعداد دارندگان توکن تا ۶ آوریل ۲۰۲۶ به بیش از ۷۱۰ هزار نفر رسیده—رشدی نزدیک به ۵.۶ درصد در یک ماه—که با توجه به آستانه بالای حداقل سرمایه‌گذاری در بیشتر محصولات توکنایز‌شده نهادی، عمدتاً بازتاب پذیرش نهادی است، نه هجوم سرمایه‌گذار خرد.

چه چیزی تغییر کرد؟ سه محرک اصلی

• قطعیت نظارتی: تصویب قانون GENIUS در ژوئیه ۲۰۲۵ (اولین چارچوب فدرال آمریکا برای استیبل‌کوین‌ها) و پیشرفت قانون CLARITY، برای اولین بار «قواعد بازی» روشنی در اختیار نهادهای بزرگ مالی قرار داد.
• ورود بازیگران درجه‌یک: بانک‌هایی مانند JPMorgan و BlackRock که تا همین اواخر نسبت به دارایی دیجیتال محتاط بودند، اکنون مستقیماً صندوق‌های خود را روی بلاک‌چین راه‌اندازی می‌کنند.
• وضوح نظارتی داخلی: اعلامیه مشترک فدرال‌رزرو، اداره ناظر پول (OCC) و شرکت بیمه سپرده فدرال (FDIC) در ۵ مارس ۲۰۲۶ که تصریح کرد قواعد سرمایه بانکی نسبت به فناوری «بی‌طرف» است؛ یعنی نگهداری اوراق بهادار توکنایز‌شده، الزام سرمایه‌ای اضافه بر نسخه سنتی همان دارایی تحمیل نمی‌کند.

نکته هشداردهنده: رشد یکنواخت نیست

در کنار این خوش‌بینی، باید به یک واقعیت مهم هم اشاره کرد: بر اساس گزارش تحقیقاتی BeInCrypto با عنوان «وضعیت واقعی توکنایزیشن در ۲۰۲۶»، از میان بیش از هفت هزار محصول توکنایز‌شده در دوازده طبقه دارایی مختلف، تنها یک طبقه دارایی—اوراق خزانه‌داری—واقعاً برای استفاده گسترده نهادی آماده است. همین گزارش نشان می‌دهد که حدود ۹۷ درصد از ارزش کل دارایی‌های توکنایز‌شده، خارج از دسترس سرمایه‌گذار خرد آمریکایی قرار دارد. به بیان دیگر، آنچه در تیترهای خبری «انقلاب مالی برای همه» خوانده می‌شود، در عمل هنوز عمدتاً بازی نهادهای بزرگ است.

جمع‌بندی سال ۲۰۲۶ برای این صنعت را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد: فناوری اثبات شده، قطعیت نظارتی در حال شکل‌گیری، و بازیگران بزرگ‌ترین مؤسسات مالی جهان دیگر تماشاگر نیستند. اما فاصله میان رشد آماری چشمگیر و دسترسی واقعی سرمایه‌گذار عادی، همچنان یک شکاف باز باقی مانده است.

چشم‌انداز نیمه دوم ۲۰۲۶

تحلیلگران بازار برای ماه‌های پیش رو، سه روند را دنبال می‌کنند: نخست، سرنوشت قانون CLARITY در سنای آمریکا که در صورت تصویب، ابهام باقی‌مانده میان تعریف کالای دیجیتال و اوراق بهادار را برطرف خواهد کرد. دوم، ورود احتمالی بازیگران بزرگ‌تری از میان بانک‌های منطقه‌ای و مدیران دارایی درجه‌دو که تاکنون منتظر وضوح نظارتی مانده بودند. و سوم، نسبت حجم معاملات ثانویه به ارزش کل دارایی توکنایز‌شده—معیاری که هنوز پایین است و نشان می‌دهد بیشتر این دارایی‌ها نگهداری می‌شوند تا معامله. بهبود محسوس این نسبت، نخستین نشانه واقعی گذار از مرحله صدور به مرحله بازار بالغ خواهد بود.